کن آنلاین

اشاره: در حالی دادگاهی شدن دو نشریه منتقد دولت و توقیف هفته‌نامه «یالثارات الحسین» در هیات نظارت بر مطبوعات در بحبوحه ادعاهای نقدپذیری و سخنرانی‌های پیاپی در حمایت از آزادی بیان رخ داد که همگان را دچار تعارض ذهنی بین این دعاوی و شیوه عملکرد مدعیان ساخت، اما رخداد عجیب‌تر این بود که توقیف هفته‌نامه یالثارات با اظهارات وزیر ارشاد در جلسه پاسخ به سوالات نمایندگان در مجلس که مدعی بود «توقیف روزنامه هنر نیست»، مقارن شد.

این روند همچنین شائبه‌های فراوانی نیز تولید کرد که حداقل آن گمانه‌زنی درباره آغاز دوران ارعاب و زهر چشم‌گیری از رسانه‌ها برای ساکت کردن منتقدین تنها یکی از این موارد محسوب می‌شود.

اما سوالات، ابهامات، تعارضات و شائبه‌های مطرح شده مواردی هستند که نیاز به پاسخ و توضیح دارند که خبرگزاری فارس برای دست‌یابی به آن به گفتگو با  دکتر محمد صادق کوشکی، استاد دانشگاه و فعال رسانه‌ای پرداخته است.

فارس: آقای کوشکی نظرتان را درباره فرایند کم سابقه برخورد با مطبوعات که از هفته گذشته توسط «دولت اعتدال» آغاز شده، بفرمائید.

کوشکی: 17 دی ماه، همزمان با دریافت کارت زرد مجلس توسط وزیر ارشاد ، وزارتخانه متبوع وی نیز با استناد به ماده 12 قانون مطبوعات و تبصره های آن ، اقدام به توقیف هفته‌نامه یالثارات الحسین و دادگاهی کردن دو نشریه منتقد دیگر نمود. اقدامی که تذکر65 نماینده مجلس به رئیس جمهور (به دلیل مغایرت حرف و عمل وی در نقد پذیری) را به دنبال داشت و سوالاتی را در اذهان ایجاد کرد؛ از جمله سوالی که حجت الاسلام «مرتضی حسینی» نماینده قزوین در روز 18 دی ماه آن را به نمایندگی از سوی اذهان پرسش گر درصحن علنی مجلس طرح نمود:«رئیس جمهور در دیدار استانداران گفت تحمل این دولت بالاست. پس چرا هفته نامه یالثارات را تعطیل کردید و برخی را به قوه قضائیه فرستادید، اینها بیانگر تحمل بالای دولت است؟!»

البته تعیین اینکه حرف و عمل آقای حسن روحانی و دولتش در نقد پذیری تا چه اندازه با هم منطبق است برعهده وجدان های بیدار عمومی است.

همچنین این شائبه که چه رابطه ای بین همزمانی دریافت کارت زرد از سوی وزیر ارشاد و اعلام توقیف هفته نامه «یالثارات الحسین» و دادگاهی شدن هفته نامه « 9 دی» و روزنامه «وطن امروز» وجود دارد نیز تا کنون پاسخی دریافت نکرده است.

فارس: هفته نامه های «یالثارات الحسین» و «9 دی» و روزنامه «وطن امروز» هر سه در یک روز مشمول مفاد مندرج در قانون مطبوعات شدند اما از این میان تنها هفته نامه «یالثارات الحسین» توقیف شد. به دنبال پیگیری های به عمل آمده از روابط عمومی این هفته نامه این طور اطلاع یافتیم که در نامه توقیف این هفته نامه که روز شنبه 21 دی ماه به دفتر این نشریه ارسال شده، آمده است که «یالثارات» به خاطر انتشار خبری تحت عنوان «اندیشه های فمینیستی زیر تابلوی اعتدال» ، در شماره 753 و مطالبی تحت عناوین «اشکال ظریف وزیر امور خارجه» و «پول چای استراتژیک» در شماره 752  مشمول تبصره ماده 12 قانون مطبوعات شده و در نتیجه تا زمان رسیدگی به تخلفات در دادگاه راسا توسط هیات نظارت بر مطبوعات، توقیف شده است. آیا شما این مطالب را مطالعه کرده‌اید و نظری درباره آن دارید؟

کوشکی: بله اما بهتر است برای تنویر افکار عمومی ابتدا به بازخوانی و بررسی محتوای این 3 مطلب و سپس مفاد تبصره ماده 12 قانون مطبوعات بپردازیم تا قادر به قضاوت بهتر در مورد عملکرد هیات نظارت بر مطبوعات درتوقیف هفته نامه «یالثارات الحسین» باشیم. لذا در ادامه به شکل فهرست وار به آن اشاره می کنم؛

1- مطلب «اندیشه های فمینیستی زیر تابلوی اعتدال» بخش کوتاهی از یک تحلیل با همین عنوان از خبرگزاری فارس بوده که به شکل خبر در صفحه 2 این هفته نامه باز نشر یافته است.در این خبر با اشاره به صحبت های مولاوردی معاون رئیس جمهور  در مخالفت با «دانشگاه های تک‌جنسیتی» و «بومی‌گزینی» دختران دانشجو نتیجه گیری شده بوده که:«کانّه اصلاً در این کشور ایدئولوژی حاکم لیبرالیسم است و هر تدبیری که حکومت برای اندکی کاهش وضعیت نابهنجار فرهنگی تنظیم کند، درست نیست و فضایی کاملا آزاد و بی‌هیچ محدودیت لازم است!»

2- اما مطلب تحت عنوان «اشکال ظریف وزیر امور خارجه» یک یادداشت طنز آلود 9 بندی بوده که در بخش «نگاه هفته» شماره 753 یالثارات منتشر شده و با محور قرار دادن  موضوع «سربازی نرفتن» محمد جواد ظریف ، وزیر خارجه اقدام به نقد گفتار و عملکرد وی پرداخته بوده است.

نویسنده در این یادداشت استدلال کرده بود که چون معمولا در سربازی به افراد آموزش می‌دهند که «وطن» حکم ناموس انسان را دارد و انسان نباید حتی در خصوص ناموسش (همان وطنش) با هیچ بیگانه‌ای کنار بیاید! و البته چون ظریف هم به خدمت سربازی نرفته نمی‌دانسته که نباید درباره سوءتفاهم دوستان اماراتی درباره ناموسش (همان وطنش) کوتاه بیاید و اصولا نباید اجازه بدهد تا کسی (حتی اگر دوستان اماراتی باشند) درباره ناموسش سوءتفاهم پیدا کند! ... و اینکه پذیرش گفت و گو درباره سوءتفاهم اماراتی‌ها درباره جزیره بوموسی یعنی پذیرش گفت و گو درباره سوءتفاهم شیوخ اماراتی درباره مام میهن!

بخش دیگر این یادداشت انتقادی به سخنان وزیر خارجه در تحقیر سیستم دفاعی کشور پرداخته و نوشته بود:«سربازی نرفتن جناب وزیر یک پیامد دیگری هم دارد و آن عدم درک اهمیت «اسلحه» و امکانات دفاعی است! در سربازی به آدم یاد می‌دهند که اسلحه حکم ناموس انسان را دارد و هر سربازی می‌فهمد (با هر درجه از فهم و کمال!) که نباید درباره سلاحش بی‌دقتی و بی‌حرمتی کند وقتی ایشان با دست و دلبازی تمام توان دفاعی - نظامی کشور را تحقیر می‌کند ( آن هم در برابر ارتش گاوچران آمریکا!) یعنی حاضر شده تا ناموس وطن را در برابر کابوی‌های یانکی تحقیر کند!» و... خلاصه اینکه این متن که برچارچوب طنز استوار بوده است گفتار و عملکرد وزیر خارجه را به چالش کشیده است.

* توقیف یالثارات به خاطر پول چای استراتژیک

3- «پول چای استراتژیک» آخرین عنوانی است که «یالثارات» به واسطه درج آن در ستون طنز همولایتی این هفته نامه مشمول توقیف از سوی هیات نظارت بر مطبوعات شده است. مطلبی که شالوده آن براساس اظهارات رسمی معاون مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام نوشته شده که گفته بود: «هزینه چای سال پیش مرکز بیش از 150 میلیون تومان شده است!»

در این متن طنز با اتکاء به «کلید» سمبلیک در شعارهای انتخاباتی «حسن روحانی» از وی با عنوان «جناب حسن‌‌آقای کلیددار» یاد شده و با توجه به مصرف بالای چای در مرکز تحقیقات استراتژیک در زمان ریاست وی، پیش‌بینی کرده در سال جاری و سالهای آینده آبدارخانه مبارکه ریاست جمهوری به قاعده چند میلیارد تومانی هزینه چای روی دست بیت‌المال خرج بگذارد! و در نهایت با نقد عملکرد وی در مرکز تحقیقات استراتژیک او را از تداوم این رویه در ریاست جمهوری برحذر داشته بود.

اما لازم است پس از ذکر مصادیقی که بواسطه آن یالثارات الحسین، مشمول توقیف قرار گرفته است به مرور تبصره ماده 12 قانون مطبوعات پرداخته و همچنین به تطبیق مفاد مندرج در آن با مصادیق تشخیص داده شده از سوی هیات نظارت بر مطبوعات می پردازیم.

براین اساس ‌تبصره ماده 12 می گوید:«در مورد تخلفات موضوع ماده (6) به جز بند (3) و (4) و بند (ب) ، (ج) و (‌د) ماده (7) هیأت نظارت می‌تواند نشریه را توقیف نماید و در‌صورت توقیف موظف است ظرف یک هفته پرونده را جهت رسیدگی به دادگاه ارسال نماید» (30/01/1379)

اما تخلفات مندرج ذیل ماده 6 به جز بند 3 و 4 به شرح زیر است:

- نشر مطالب الحادی و مخالف موازین اسلامی و ترویج مطالبی که به اساس جمهوری اسلامی لطمه وارد کند

- اشاعه فحشاء و منکرات و انتشار عکسها و تصاویر و مطالب خلاف عفت عمومی

- تحریص و تشویق افراد و گروهها به ارتکاب اعمالی علیه امنیت، حیثیت و منافع جمهوری اسلامی ایران در داخل یا خارج(30/01/1379)

- فاش نمودن و انتشار اسناد و دستورها و مسائل محرمانه، اسرار نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، نقشه و استحکامات نظامی، انتشار‌ مذاکرات غیر علنی مجلس شورای اسلامی و محاکم غیر علنی دادگستری و تحقیقات مراجع قضایی بدون مجوز قانونی

- اهانت به دین مبین اسلام و مقدسات آن و همچنین اهانت به مقام معظم رهبری و مراجع مسلم تقلید

- افترا به مقامات، نهادها، ارگانها و هر یک از افراد کشور و توهین به اشخاص حقیقی و حقوقی که حرمت شرعی دارند، اگر چه از طریق انتشار‌عکس یا کاریکاتور باشد

- سرقتهای ادبی و همچنین نقل مطالب از مطبوعات و احزاب و گروههای منحرف و مخالف اسلام (‌داخلی و خارجی) به نحوی که تبلیغ از آنها ‌باشد (‌حدود موارد فوق را آیین‌نامه مشخص می‌کند)

- استفاده ابزاری از افراد (‌اعم از زن و مرد) در تصاویر و محتوی، تحقیر و توهین به جنس زن، تبلیغ تشریفات و تجملات نامشروع و غیرقانونی(21/05/1377)

- پخش شایعات و مطالب خلاف واقع و یا تحریف مطالب دیگران (30/01/1379)

- انتشار مطلب علیه اصول قانون اساسی (30/01/1379)

همچنین بند الف ماده 7 قانون مطبوعات که یک نشریه را مشمول توقیف علی الراس توسط هیات نظارت بر مطبوعات می نماید عبارت است از:«چاپ و انتشار نشریه‌ای که پروانه برای آن صادر نشده و یا پروانه آن لغو گردیده است و یا به دستور دادگاه به طور موقت یا دائم تعطیل‌گردیده است.»

خب! حالا این سوال مطرح می شود که کدام مطلب مورد استناد هیات نظارت بر مطبوعات در «یالثارات الحسین»  با کدام یک از مفاد  قانونی فوق انطباق دارد؟

الف:آیا استفاده از سخنان مولاوردی در مذمت دانشگاه «تک جنسیتی» و «بومی گزینی دختران» برای اثبات ترویج فمینیسم توسط یک مسئول عضو «دولت اعتدال» افترا به مقامات، نهادها، ارگانها و هر یک از افراد کشور و یا توهین به اشخاص حقیقی و حقوقی که حرمت شرعی دارند محسوب می شود؟! آیا این خبر تحلیلی کوتاه اهانت به دین مبین اسلام و مقدسات آن و همچنین اهانت به مقام معظم رهبری و مراجع مسلم تقلید است؟ آیا مصداق فاش نمودن و انتشار اسناد و دستورها و مسائل محرمانه است؟ آیا پخش شایعات و مطالب خلاف واقع و یا تحریف مطالب دیگران است؟ یا آنکه انتشار مطلب علیه اصول قانون اساسی است؟!

ب:آیا نقد طنز آلود گفتار و کردار وزیر امور خارجه در تحقیر توان دفاعی کشور و مذاکره بر سر محکمات امنیت ملی (جزایر سه گانه) نیز مشمول سوالات مندرج در بند پیشین است؟

ج:نقد عملکرد رئیس جمهور با استناد به سخنان رسمی معاون وی چطور؟! آیا استفاده از سلاح طنز در پرهیز دادن آقای حسن روحانی از هدر دادن بیت المال نیز مشمول افترا به مقامات، نهادها، ارگانها و هر یک از افراد کشور و یا توهین به اشخاص حقیقی و حقوقی که حرمت شرعی دارند است؟! یا آنکه سایر اتهامات مندرج در ماده 6 قانون مطبوعات را به ذهن مخاطب متبادر می سازد؟!

فارس: با این وصف از انطباق این مصادیق با قانون مطبوعات و توقیف هفته نامه «یالثارات الحسین» چه نتیجه‌ای می توان گرفت؟

کوشکی: من می‌توانم پاسخ به سوال شما را در قالب مواردی که برای همیشه نیز در حافظه تاریخ ثبت و ضبط باقی می‌ماند بدین شرح فهرست کنم:

 1-نتیجه مقایسه ادعای «حد اعلای نقد پذیری» توسط حسن روحانی با عمل در دولت وی ، چیزی جز اعلام «مغایرت محض» بین این دو نیست. مغایرتی که به قول مهرداد بذرپاش نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی یاد آور «خفقان دولت سازندگی» و «سیاست مشت آهنین در دستکش مخملی» است.

2- «سیاست مشت آهنین در دستکش مخملی» به شکلی واضح تر در سخنان جنتی وزیر ارشاد قابل درک است. جایی که وی در مورد توقیف روزنامه هتاک «بهار» ابراز تاسف می کند و می گوید:«هنر این نیست که بلافاصله روزنامه‌ای را توقیف کنیم بلکه باید تا آنجایی که می‌توان موارد دیگر را اعمال کرد.» اما ساعتی بعد طی اقدامی شائبه برانگیز هفته نامه «یالثارات الحسین» توسط وزارت متبوع وی توقیف می شود.

3- آنچه از مقایسه متون مورد اشاره هیات نظارت بر مطبوعات در شمارگان 752 و 753 «یالثارات الحسین» و مفاد مندرج در ماده 6 قانون مطبوعات بر می آید، این مطالب نه فترا به مقامات، نهادها، ارگانها و افراد کشور بوده و نه توهین به اشخاص حقیقی و حقوقی که حرمت شرعی دارند و نه سایر سایر موارد مطروحه در مواد قانونی ایجاد کننده حق توقیف. پس بهتر بود هیات نظارت با توقیف شتاب زده و تامل برنگیز یالثارات الحسین ، تمام پل های پشت سرش را تخریب نمی کرد و جایی برای بازگشت باقی می گذاشت!

4- اما دراین میان این سوال نیز از وزارت ارشاد و هیات نظارت بر مطبوعات قابل طرح است که اگر برائت «یالثارات» از اتهامات وارده در دادگاه صالحه اعلام شود، هیات نظارت بر مطبوعات چه پاسخی برای افکار عمومی و وجدانهای بیدار خواهد داشت؟! این هیات چطور خواهد توانست زیانهای مادی و معنوی ناشی ازتوقیف این هفته نامه را برای صاحبان آن و مخاطبانش جبران نماید؟!

5- اما سوالاتی که دولت نقد پذیر و حامی آزادی بیان آقای روحانی باید پاسخ گوی آن باشد:

-اگر برائت یالثارات در دادگاه ثابت شود آیا هیچ فکری به حال آبروی دستگاه خود کرده‌اید؟

- وقتی یک هفته نامه منتقد را تنها به خاطر نقد عملکرد دولت یازدهم به شیوه طنز به محاق توقیف فرستاده اید چه پاسخی برای اذهان عمومی و تاریخ دارید؟ درحالی که زیر پوست اعتدال در عمل مشی دیکتاتوری در پیش گرفته اید؟

 براساس 2 سوال فوق به دولت اعتدال توصیه می شود تا تمام مساعی خود را برای اعمال محکومیت یالثارات در دادگاه به کار گیرد چرا که تبرئه یالثارات مساوی با محکومیت توقیف کنندگان آن است.

6- اما یادآوری این نکته نیز به دولت و مخاطبانش ضروری است که براساس فرموده رهبر معظم انقلاب در دیدار رئیس و اعضای مجلس خبرگان رهبری در روز 14 شهریور سال جاری 2 وظیفه شرعی بر ذمه دولت و مخاطبان آن اعم از رسانه ها و شخصیت های حقیقی و حقوقی است:

1- مخاطبان دولت علاوه بر کمک به قوه مجریه، باید نصیحت خیرخواهانه هم انجام دهند

2- مسئولان باید پذیرای این نصیحت‌های خیرخواهانه باشند حتی اگر این نصیحت‌ها در برخی مواقع تند و تیز باشد.

این «مسئولیت شرعی» که از فرمان صریح حضرت آیت الله العظمی خامنه ای مترتب می شود ممکن است گاه در قالب «نقد تند و تیز» رسانه ای ظهور بروز نماید که براساس فرمان معظم له دولت مردان شرعا مکلف به پذیرش آْن هستند نه آنکه با دست آویز قرار دادن قانون و سوء استفاده از اهرم هایی که تصدی امور اجرایی در اختیارشان قرار داده به جای اصلاح امور خود به ایجاد جو ارعاب برای رسانه ها روی بیاورند. امید است تا عاملان توقیف یالثارات با اصلاح رویه جاری موجبات تداوم فضای نقد و آزادی بیان را فراهم آورند.

ارسالی توسط:باخبر